Urbara urbo

Iom da politiko

La federacia lando Hamburg havas parlamenton (Bürgerschaft) kiu elektas registaron (Senat) kaj ties ĉefon, la Unuan Urbestron, kiu havas la rangon de ĉefministro el aliaj federaciaj landoj. Krome ĉiu el la sep urbaj distriktoj havas sian propran administracion. La registaro de Hamburg sendas delegitojn al la Federacia Konsilio, la dua ĉambro de parlamento de FRG.

Hamburg ne estas unu urbo, sed aro da urboj, kiuj iam estis memstaraj: Altona, Wandsbek, Harburg kaj Bergedorf hodiaŭ estas urbaj ditriktoj. Ĝis hodiaŭ la iamaj urboj havas siajn proprajn centrojn kaj proprajn atmosferojn. Vilaĝo, urbeto, metropolo: ĉion eblas sperti en Hamburg. Hamburg ne estas tiom centrigita kiel aliaj grandurboj.

La »verda urbo«

La plej granda industria urbo de FRG samtempe estas la urbo kun la plej multaj apudurbaj
laŭbaj kolonioj, kie urbanoj povas ripozi kaj mem kulturi 33.000 luitajn ĝardenojn. Krom la private uzata grundo ekzistas agraro sur 18.000 hektaroj. Aliaj grandaj terenoj de Hamburg estas kovritaj de arbaroj kun 50 milionoj da arboj. Sed ne nur en arbaroj troviĝas arboj; apud la urbaj stratoj staras 120.000 kaj – kompreneble – en la pli ol 100 parkoj.

Publika trafiko

En Hamburg ekzistas tri sistemoj: busoj, urbaj rapidtrajnoj (S-Bahn) kaj metroo (U-Bahn). Tamen ekzistas nur unu tarifo, kaj eblas ŝanĝi de unu al la alia sen aĉeti novan bileton. La biletoj ankaŭ validas por kelkaj havenpramoj (kun indiko: HVV). La rapidbusoj (numeroj 30-39) kaj la noktobusoj estas krome pagendaj (1a klaso). Ekzistas specialaj biletoj por familioj, grupoj kaj turistoj.
 

Vidinda urbo

Propono por urborigardado

Urbomapon kun la respektivaj numeroj vi trovos en la prospekto Hin & weg (nur en germana lingvo havebla).

Ni ekiras de la ĉefa stacio (en la mapo en N12) Hauptbahnhof kaj rigardas la Germanan Teatron (27). Ni pasas la artan halon Kunsthalle (18) al la lago Alster kun la malnova ponto Lombardsbrücke. La fama Jungfernstieg (40), kie eblas per ŝipetoj ekskursi sur la lago, kaj la urbodomo (1) tuj apude, nepre estas vidindaj.

Tute proksime en vendeja strato Mönckebergstraße troviĝas la kirkoj de Sta Petro (11) kaj en la paralela Steinstraße Sta Jakobo (12). Sude de tiu, apud Burchardplatz, staras la
kontordomo Chilehaus (46). ĝia formo similas al la pruo de ŝipo. Ni ĉirkaŭiras la konstruaĵon kaj sur Willy-Brandt-Straße atingas la altan novgotikan turon de la ruino de Sta Nikolao (15), monumento pri la militaj suferoj. Sude de Nikolaokirko etendiĝas la Deichstraße (6), unu el la malmultaj stratoj kun malnovaj konstruaĵoj. Je la fino de Deichstraße ni iras maldekstren laŭ la kanalo ĝis la kirko de Sta Katarina (13), de kie oni povas vidi la malnovajn kontordomojn kaj deponejojn en la havena urbo (7).

Ni pasas unu el la pontoj. Kie antaŭe estis fabrikoj kaj deponejoj, la urbo planas tute novan kvartalon. Nur la valorajn konstruaĵojn oni konservis, dum aliaj, ne plu bezonataj nun donas lokon por novaj loĝejoj kaj laborejoj. En la havena urbo ekzistas pluraj muzeoj.

Okcidente de tie, en St. Pauli (J13), troviĝas la pasa ĝera ŝipalvenejo. Apud Landungs- brücken ekzistas la malnova Elb-Tunelo (4), kiu funkcias per liftoj por aŭtoj ekde 1911. Jam de malproksime videblas la alta ponto Köhlbrandbrücke en la haveno.

Sur iom pli alta nivelo, super la haveno, troviĝas la amuziĝa kvartalo kaj fama Reeperbahn (38), la tiel nomata plej peka mejlo de la mondo. Inter Reeperbahn kaj urbocentro staras la fama kirko Michel (10) en baroka stilo (Sta Mikaelo 1751-1762). La Michel estas la simbolo de la urbo; ĝian turon oni vidas kiel unua, kiam oni eniras per ŝipo la havenon.ĉe la altara flanko de Michel iom kaŝiĝas la malnovaj loĝejoj por vidvinoj de komercistoj Krameramtswohnungen (24).

Proksime de Michel, en Peterstraße (23), oni rekonstruis domojn en baroka stilo el restaĵoj post la milito, kiujn oni kolektis en la urbo, i. a. de la domo, kie naskiĝis Johannes Brahms.

De Landungsbrücken ĝis ĉefa stacio du on cirkle etendiĝas longa parko ĉirkaŭ la urbo. Sur tiu tereno en antaŭaj jarcentoj troviĝis la urbaj remparoj. Ni promenas tra tiu parko, pasas apud la juĝejoj (44) kaj la Laeisz-halo (3), rigardas restaĵojn de la urba tranĉeo kaj trairas la malnovan botanikan ĝardenon kun interesa tropika vitrodomo (9) ĝis la fervoja stacio Dammtor, kiu havas belegan konstruaĵon en secesia stilo, antaŭ nelonge restaŭritan.

La remparan parkon tuŝas la parko Planten un Blomen (plantoj kaj floroj), (8) kiu etendiĝas ĝisla ekspoziciaj haloj kaj la televida turo (34) (Heinrich-Hertz-Turm, 275 m), kiun hamburganoj nomas Tele-Michel. En alteco de pli ol 130 m la turo disponas pri restoracio kaj elrigardejo (pro konstruado en 2006 ne vizitebla).

Se vi sekvos tiun ĉi vojojn tra la urbo, vi certe trovos multajn aliajn vidindajn lokojn, kiujn ne eblas ĉiujn nomi ĉi tie.

HAMBURGERO ne estas enloĝanto de Hamburgo!

En preskaŭ ĉiu lando hamburgero estas konata. La Usonaj entreprenoj, kiuj ĉie malfermas rapidmanĝejojn famigis ĝin. Kian rilaton havas hamburgero al Hamburg? Eĉ du. En Angla teksto el la jaro 1891 »Hamburger Steak« aperas kiel nomo por hakvianda bova fritaĵo, kiun oni ankaŭ nomas »Germana Bifsteko«. En St. Louis (Usono) en 1904 okazis ekspozicio, kie oni unuafoje vendis bulkojn kun hakviando kaj tomata saŭco sub la nomo »Hamburger«.

La vojaĝgvidlibro Grieben jam en 1897 rekomendas en Hamburg manĝi »Rundstück warm« (bulko varme), bulkon kun tranĉaĵo da porka rostaĵo kun vianda saŭco. Ŝajnas, ke la hamburgero estas miksaĵo el du hamburgaj manĝaĵoj kun la aldona, tipe usona keĉupo. Do hamburgero restas tipe usona manĝaĵo, kaj neniu, kiu vizitas Hamburgon, devas manĝi ĝin.